{"id":79,"date":"2024-10-12T16:26:08","date_gmt":"2024-10-12T14:26:08","guid":{"rendered":"https:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/?page_id=79"},"modified":"2024-11-25T22:49:21","modified_gmt":"2024-11-25T21:49:21","slug":"rozmawiaj-ze-swym-dzieckiem-o-roli-rozmowy-rodzicow-z-dziecmi","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/?page_id=79","title":{"rendered":"Rozmawiaj ze swym dzieckiem – o roli rozmowy rodzic\u00f3w z dzie\u0107mi"},"content":{"rendered":"\n

\u201eWszelkiego rodzaju zaburzenia dzieci\u0119ce powstaj\u0105 na skutek faktu, \u017ce rodzice nie rozmawiaj\u0105 z nimi wystarczaj\u0105co. Dzieci odczuwaj\u0105 o wiele wi\u0119ksz\u0105 potrzeb\u0119 ich obecno\u015bci i komunikowania ani\u017celi przesadzonej troskliwo\u015bci, higieny czy homogenizowanego mleka\u201d.<\/p>\n\n\n\n


Francoise Dolto<\/em><\/p>\n\n\n\n


Wychowanie dziecka to mi\u0119dzy innymi rozmawianie z nim. Rozmowa \u2013ujmuj\u0105c rzecz najpro\u015bciej- to wymiana zda\u0144, co oznacza, \u017ce wszyscy jej uczestnicy maj\u0105 r\u00f3wne prawo zar\u00f3wno do m\u00f3wienia, jak i do tego, by by\u0107 wys\u0142uchanym oraz maj\u0105 obowi\u0105zek wys\u0142uchania tego co m\u00f3wi rozm\u00f3wca. W ostatnich latach coraz cz\u0119\u015bciej i coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce doro\u015bli zbyt ma\u0142o czasu po\u015bwi\u0119caj\u0105 na bycie z dzieckiem i na rozmowy z nim. M\u0142ode pokolenie wychowywane przez telewizj\u0119 i komputery nie radzi sobie z problemami codziennego \u017cycia. Dzieci nie maj\u0105 kontaktu z rodzicami, nie rozmawiaj\u0105 z nimi \u2013 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w (nie chc\u0105, nie potrafi\u0105, nie potrzebuj\u0105?), a to z kolei rzutuje na ich zachowanie. Nierzadko w swoich zachowaniach staj\u0105 si\u0119 agresywne, egoistyczne, albo zal\u0119knione i nieporadne.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego warto rozmawia\u0107 z w\u0142asnym dzieckiem ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Rozmowa wp\u0142ywa na kszta\u0142towanie takich sfer osobowo\u015bci dziecka, jak: emocje, my\u015blenie, umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne (np. komunikowania si\u0119 z innymi lud\u017ami, samodzielno\u015b\u0107 ), czy poczucie w\u0142asnej warto\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
  2. W obszarze emocji i uczu\u0107 rozmowa z rodzicami umo\u017cliwia dziecku roz\u0142adowanie napi\u0119\u0107, wyra\u017canie wewn\u0119trznych prze\u017cy\u0107 i dozna\u0144, w atmosferze akceptacji i bezpiecze\u0144stwa. Dzi\u0119ki temu nie kumuluj\u0105 si\u0119 one w dziecku i nie dochodzi do gwa\u0142townych wybuch\u00f3w emocjonalnych, np. z\u0142o\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
  3. Rozmowy buduj\u0105 i pog\u0142\u0119biaj\u0105 poczucie zrozumienia i wi\u0119zi z rodzicami, scalaj\u0105, integruj\u0105 rodzin\u0119.<\/li>\n\n\n\n
  4. W sferze my\u015blenia – rozmowy ucz\u0105 dziecko logicznego rozumowania i argumentowania. Pozwalaj\u0105 na bogacenie wiedzy i korygowanie b\u0142\u0119dnych przekona\u0144, kszta\u0142towanie hierarchii warto\u015bci, pomagaj\u0105 w rozwi\u0105zywaniu trudnych problem\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  5. W zakresie umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych rozmowy umo\u017cliwiaj\u0105 trenowanie zdolno\u015bci komunikacyjnych, wp\u0142ywaj\u0105 na bogacenie s\u0142ownictwa, ucz\u0105 s\u0142uchania i jasnego wyra\u017cania my\u015bli. Rozwijaj\u0105 w dziecku zdolno\u015b\u0107 empatii (rozumienia innych i wsp\u00f3\u0142odczuwania) i poszanowania odmiennych pogl\u0105d\u00f3w. Daj\u0105 tym samym podstawy sprawno\u015bci negocjacyjnej tak potrzebnej przy rozwi\u0105zywaniu konflikt\u00f3w. Cz\u0119ste rozmowy z dzieckiem sprawiaj\u0105, \u017ce staje si\u0119 one bardziej otwarte w stosunku do innych ludzi i ch\u0119tne do wsp\u00f3\u0142pracy z nimi.<\/li>\n\n\n\n
  6. Spos\u00f3b prowadzenia dialogu, poszanowanie stanowiska rozm\u00f3wcy – dziecka, jest cennym elementem w kszta\u0142towaniu si\u0119 jego poczucia w\u0142asnej warto\u015bci (dziecko czuje i my\u015bli o sobie \u2013 \u201ejestem m\u0105dry, jestem wa\u017cny, mam prawo do w\u0142asnego zdania\u201d).<\/li>\n\n\n\n
  7. Dzi\u0119ki rozmowom rodzice mog\u0105 dobrze pozna\u0107 swoje dziecko, jego pogl\u0105dy, my\u015bli i uczucia. To poznawanie praktycznie nigdy si\u0119 nie ko\u0144czy, poniewa\u017c m\u0142ody cz\u0142owiek dorastaj\u0105c nieustannie si\u0119 zmienia.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
  8. Rozmowy pozwalaj\u0105 skutecznie wspiera\u0107, pomaga\u0107 i kierowa\u0107 rozwojem dziecka. B\u0119d\u0105c osobami odpowiedzialnymi za ten rozw\u00f3j, rodzice nie powinni z takich rozm\u00f3w rezygnowa\u0107.<\/li>\n\n\n\n
  9. Rozmowa umo\u017cliwia kontakt z dzieckiem, zar\u00f3wno werbalny, jak r\u00f3wnie\u017c niewerbalny, obserwowanie zmian zachodz\u0105cych we wszystkich sferach jego \u017cycia, a tym samym dostrze\u017cenie w por\u0119 problem\u00f3w, czy niekorzystnych zmian, np. w przypadku si\u0119gania po u\u017cywki, przebywania w nieakceptowanych przez nas grupach.<\/li>\n\n\n\n
  10. Rozmowa stwarza szans\u0119, \u017ce w por\u0119 \u201eus\u0142yszymy \u2013 zobaczymy wo\u0142anie o pomoc\u201d, dostrze\u017cemy, \u017ce co\u015b niepokoj\u0105cego si\u0119 z naszym dzieckiem dzieje, \u017ce si\u0119 czego\u015b boi, czym\u015b martwi.<\/li>\n\n\n\n
  11. Dzi\u0119ki rozmowie rodzic ma szans\u0119 na przyja\u017a\u0144 z w\u0142asnym dzieckiem, zbudowanie zaufania.<\/li>\n\n\n\n
  12. Nieumiej\u0119tnie piel\u0119gnowana i podtrzymywana naturalna sk\u0142onno\u015b\u0107 ma\u0142ego dziecka do rozmowy z rodzicami wraz z wiekiem (w miar\u0119 dorastania) zanika, a dziecko zamyka si\u0119 w sobie, w\u00f3wczas za p\u00f3\u017ano na odtwarzanie tego procesu.<\/li>\n\n\n\n
  13. Rozmowa uczy obie strony dialogu, doro\u015bli mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c skorzysta\u0107 na kontaktach z dzie\u0107mi. Ich \u015bwie\u017co\u015b\u0107, bezkompromisowo\u015b\u0107 i logika, pozwalaj\u0105 spojrze\u0107 na \u015bwiat szerzej, a niekiedy zupe\u0142nie inaczej.<\/li>\n\n\n\n
  14. Rozmowa prowadzi do porozumienia i poszanowania, zach\u0119ca do tolerancji i akceptacji, wzmacnia wi\u0119zi, pozwala \u0142ama\u0107 bariery.<\/li>\n\n\n\n
  15. Rozmowa wymaga czasu, sk\u0142ania do refleksji, przemy\u015ble\u0144 \u2013 zatem jest darem dla obu stron, stwarza okazj\u0119 do bycia ze sob\u0105, do wsp\u00f3lnie sp\u0119dzonego czasu.<\/li>\n\n\n\n
  16. Czasami pozwala dziecku na unikni\u0119cie b\u0142\u0119du, b\u0105d\u017a stwarza okazj\u0119 do powiedzenia o nim, wsp\u00f3lnego poszukiwania rozwi\u0105za\u0144.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Rozmowa jest podstaw\u0105 dobrych kontakt\u00f3w z dzieckiem, a podstaw\u0105 rozmowy jest uwa\u017cne s\u0142uchanie.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Rozmawiaj ze swoim dzieckiem zawsze, wsz\u0119dzie i o wszystkim. Im cz\u0119\u015bciej z nim rozmawiasz, tym lepiej poznajesz jego \u015bwiat, jego oczekiwania, marzenia, a tak\u017ce problemy.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Staraj si\u0119 zawsze znale\u017a\u0107 czas na rozmow\u0119, gdy dziecko ma problem. Rozmowa pomaga pozby\u0107 si\u0119 przykrych uczu\u0107. Gdy czuje si\u0119 bezradne i skrzywdzone, pozw\u00f3l mu si\u0119 wygada\u0107, wyp\u0142aka\u0107 i wyz\u0142o\u015bci\u0107. Postaraj si\u0119 je zrozumie\u0107 i m\u0105drze mu doradzi\u0107. W \u017cadnym wypadku nie bagatelizuj jego problem\u00f3w.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Znajd\u017a te\u017c czas, gdy chce si\u0119 podzieli\u0107 rado\u015bci\u0105, sukcesem. Oka\u017c swoje zadowolenie, pochwal, spytaj o szczeg\u00f3\u0142y wydarzenia. Nie umniejszaj wagi sukcesu, powiedz, jaki jeste\u015b z niego dumny. To mu dodaje wiary w siebie i jest zach\u0119t\u0105 do osi\u0105gania dalszych sukces\u00f3w.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Staraj si\u0119 dostrzega\u0107 sygna\u0142y, \u017ce dziecko ci\u0119 potrzebuje. Kiedy ma jaki\u015b problem, nie zawsze poprosi ci\u0119 o rozmow\u0119. Je\u017celi b\u0119dziesz uwa\u017cnie je obserwowa\u0107, to z pewno\u015bci\u0105 dostrze\u017cesz wszelkie zmiany. Czasem zaczyna ci\u0119 unika\u0107, a czasem stara si\u0119 by\u0107 blisko, \u201ekr\u0119ci si\u0119\u201d i czeka. Zainteresuj si\u0119 przyja\u017anie, pom\u00f3\u017c nawi\u0105za\u0107 rozmow\u0119.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Stwarzaj warunki do lu\u017anej rozmowy. Wykorzystuj naturalne chwile przy wsp\u00f3lnej herbacie, kolacji, na spacerze, stw\u00f3rz nastr\u00f3j do wieczornych \u201epogaduch\u00f3w\u201d, proponuj wsp\u00f3lne sp\u0119dzanie wolnego czasu atrakcyjne tak\u017ce dla niego.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Okazuj zainteresowanie jego sprawami, ale nie wypytuj natarczywie. Poczekaj, a\u017c samo zacznie m\u00f3wi\u0107 o tym, co si\u0119 u niego dzieje. To ono decyduje, ile chce nam osobie powiedzie\u0107. Uszanuj to.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Rozmawiaj te\u017c o tym, co si\u0119 u ciebie obecnie dzieje, o swoich k\u0142opotach i planach. Pytaj je o zdanie w r\u00f3\u017cnych sprawach i pokazuj, \u017ce liczysz si\u0119 z jego opini\u0105.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Opowiadaj o sobie. Dzieci lubi\u0105 wspomnienia rodzic\u00f3w z czas\u00f3w ich m\u0142odo\u015bci. Takie opowiadania zbli\u017caj\u0105, bo przypominaj\u0105 dzieciom, \u017ce ich rodzice te\u017c byli m\u0142odzi. Nie przedstawiaj si\u0119 jednak wy\u0142\u0105cznie kryszta\u0142owo, powiedz, \u017ce tak\u017ce robi\u0142e\u015b b\u0142\u0119dy i uczy\u0142e\u015b si\u0119 podejmowa\u0107 trudne decyzje.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Rozmawiaj na ka\u017cdy temat, nie unikaj trudnych spraw. Zadbaj oto, \u017ceby w waszym domu nie by\u0142o temat\u00f3w tabu. Rozmawiaj tak\u017ce o tym, czego si\u0119 obawiasz. B\u0105d\u017a raczej doradc\u0105 ni\u017c ekspertem.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
    • Wprowad\u017a do waszych rozm\u00f3w elementy \u017cartu, humoru, czasem po\u017cartuj z samego siebie, nie b\u0105d\u017a zawsze \u201esztywny, powa\u017cny, zasadniczy i nieomylny\u201d.<\/li>\n\n\n\n
    • Odwo\u0142uj si\u0119 do autorytet\u00f3w, wskazuj \u017ar\u00f3d\u0142a wiedzy, nie wstyd\u017a si\u0119 w\u0142asnej niewiedzy w jakiej\u015b dziedzinie, jako rodzic nie musisz zawsze wiedzie\u0107 wszystkiego najlepiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      To w jaki spos\u00f3b m\u00f3wimy do dziecka, jest tak samo wa\u017cne, jak to, co m\u00f3wimy !<\/p>\n\n\n\n

      Musimy stara\u0107 si\u0119 znale\u017a\u0107 j\u0119zyk, kt\u00f3ry zapewnia poczucie w\u0142asnej i cudzej godno\u015bci. Nie mo\u017cemy prezentowa\u0107 postawy \u201ejeste\u015bmy doro\u015bli i zawsze mamy racj\u0119\u201d, ale poszukiwa\u0107 rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re uwzgl\u0119dniaj\u0105 dwustronne oczekiwania i potrzeby. Spr\u00f3bujmy nawi\u0105za\u0107 z naszymi dzie\u0107mi kontakt, proponuj\u0105c dyskusj\u0119 na r\u00f3\u017cne tematy, wys\u0142uchajmy ich pogl\u0105d\u00f3w, z kt\u00f3rymi wcale nie musimy si\u0119 zgadza\u0107. Pozw\u00f3lmy dzieciom wyra\u017ca\u0107 w\u0142asne zdanie i zawsze liczmy si\u0119 z jego uczuciami.<\/p>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      \u201eKiedy dzieci staraj\u0105 si\u0119 nawi\u0105za\u0107 z nami kontakt, dajmy im szans\u0119,\u00a0a mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 bardziej sk\u0142onne z nami rozmawia\u0107\u201d<\/p>\n\n\n\n


      Michele Elliott<\/em><\/p>\n\n\n\n


      Zanim spr\u00f3bujemy podpowiedzie\u0107 w jaki spos\u00f3b i co nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 do dziecka, zamieszczamy 12 rad w jaki spos\u00f3b nale\u017cy tworzy\u0107 klimat sprzyjaj\u0105cy rozmowie z dzieckiem.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Korzystaj z okazji do rozm\u00f3w. Okazje tworzy \u017cycie. Wsp\u00f3lne bycie przy stole, spacer, wsp\u00f3lna zabawa, przejazd samochodem, nawet wyj\u015bcie do sklepu to wszystko okoliczno\u015bci sprzyjaj\u0105ce rozmowie. Nie zmarnuj takiej szansy! <\/li>\n\n\n\n
      2. Wykorzystaj magi\u0119 wieczoru. Wtedy komunikacja jest najlepsza, j\u0119zyki si\u0119 rozwi\u0105zuj\u0105 i nie mo\u017cna zako\u0144czy\u0107 tych wieczornych rozm\u00f3w. Nawet je\u015bli dziecko nie m\u00f3wi zbyt wiele w ci\u0105gu dnia, to wiecz\u00f3r sprzyja rozmowie i przynosi najwi\u0119cej s\u0142\u00f3w. Warto by\u0107 w tym czasie otwartym na s\u0142owa dziecka. Takie wieczorne rozmowy rodzic\u00f3w z dzieckiem s\u0105 dobr\u0105 okazj\u0105 do zwierze\u0144, a niekiedy wzajemnych przeprosin i pojednania, nios\u0105cych ze sob\u0105 uczucie ulgi dla obu. Spr\u00f3buj -nawet je\u015bli musisz zrezygnowa\u0107 z ogl\u0105dania TV! <\/li>\n\n\n\n
      3. Po\u015bwi\u0119\u0107 czas na rozmow\u0119. Nawet w najbardziej gor\u0105cym okresie pracy i zaj\u0119\u0107 domowych, towarzyskich mo\u017cesz przecie\u017c usi\u0105\u015b\u0107 na kwadrans i s\u0142ucha\u0107. Brudne naczynia naprawd\u0119 mog\u0105 poczeka\u0107!<\/li>\n\n\n\n
      4. Chro\u0144 swoje dziecko si\u0119 przed inwazj\u0105 medi\u00f3w. Ich zadanie polega na niszczeniu waszej okazji do rozmowy. To jeden z potwor\u00f3w globalizacji, kt\u00f3ry chce nas po\u017cre\u0107! Wy\u0142\u0105cz telewizor, wyjd\u017a z dzieckiem na spacer, poczytaj z nim, a rozmowa \u201esama\u201d zacznie si\u0119 toczy\u0107! <\/li>\n\n\n\n
      5. B\u0105d\u017a dost\u0119pny. Franciszek Ksawery, uznawany w Ko\u015bciele \u0142aci\u0144skim za \u015bwi\u0119tego, uchodzi za dobrego \u015bwiadka tej cechy. Podobno zm\u0119czony ci\u0119\u017ck\u0105 praca misjonarsk\u0105 zapowiada\u0142 swoim wsp\u00f3\u0142pracownikom, \u017ce udaje si\u0119 na spoczynek i nie \u017cyczy sobie aby ktokolwiek mu przerywa\u0142. Po zamkni\u0119ciu drzwi jednak na nowo je otwiera\u0142 i dodawa\u0142: Obud\u017acie mnie jednak gdyby przysz\u0142o do mnie jakie\u015b dziecko. Czy nie warto z tego wzorca dost\u0119pno\u015bci korzysta\u0107? <\/li>\n\n\n\n
      6. Pos\u0142uchaj mnie prosz\u0119 – wo\u0142a cz\u0119sto dziecko s\u0142owami, gestami, uk\u0142adem cia\u0142a, mimik\u0105, tonem g\u0142osu. Czy nie mia\u0142 racji Wolter m\u00f3wi\u0105c: Drog\u0105 do serca jest ucho. I czy nieprawdziwe jest to, \u017ce: uwa\u017cne s\u0142uchanie jest tym najlepszym co mo\u017cemy uczyni\u0107 wobec rozm\u00f3wcy. Pokazujesz w ten spos\u00f3b, \u017ce cenisz to, co m\u00f3wca my\u015bli i ma do powiedzenia. Zatem usi\u0105d\u017a na chwil\u0119 i zamie\u0144 si\u0119 w s\u0142uch, taka okazja mo\u017ce ju\u017c si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0107! <\/li>\n\n\n\n
      7. Patrz w oczy. Lepiej nie spos\u00f3b wykaza\u0107 prawdziwego zainteresowania. Niekiedy dziecko (szczeg\u00f3lnie ma\u0142e), gdy rozmawiasz z nim potrafi nawet odwr\u00f3ci\u0107 twoj\u0105 g\u0142ow\u0119, tak by\u015b patrzy\u0142 na nie, gdy ono komunikuje ci co\u015b wa\u017cnego. Wi\u0119ksze tego nie zrobi, raczej odwr\u00f3ci si\u0119 i odejdzie! <\/li>\n\n\n\n
      8. Skoncentruj ca\u0142\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 na swoim dziecku. Je\u015bli chcesz si\u0119 uczy\u0107 s\u0142uchania patrz na ma\u0142e dziecko. Ono s\u0142ucha ca\u0142ym cia\u0142em: Prawdziwym przyjacielem nie jest ten, kto du\u017co m\u00f3wi, ale ten, kto umie s\u0142ucha\u0107. Skup si\u0119 na nim ! <\/li>\n\n\n\n
      9. S\u0142uchaj aktywnie. Pokazuj, \u017ce rozumiesz, co dziecko do Ciebie m\u00f3wi. M\u00f3w, co rozumiesz, potakuj, m\u00f3w: “aha, rozumiem, co czujesz, zdenerwowa\u0142 Ci\u0119…” <\/li>\n\n\n\n
      10. Nie unikaj kontaktu dotykowego. Przytul swoje dziecko, we\u017a na kolana, obejmij, chwy\u0107 za r\u0119k\u0119, my\u015bl o tym, \u017ce dotyk ma moc uzdrawiania. Zatem przytul dziecko i s\u0142uchaj. Cz\u0119sto taka rozmowa jest najcenniejsza! <\/li>\n\n\n\n
      11. Nie zamykaj si\u0119 i nie oskar\u017caj \u2013 twoja \u201ezamkni\u0119ta postawa\u201d: brak kontaktu wzrokowego, ponaglanie wypowiedzi, skrzy\u017cowane r\u0119ce i nogi, zaci\u015bni\u0119te usta, gro\u017ana mina, itp. zostan\u0105 odebrane jako sygna\u0142: \u201eNie warto si\u0119 wysila\u0107, mama i tak wie lepiej!\u201d\u00a0<\/li>\n\n\n\n
      12. Dawaj wyraz swemu rozumieniu dla dzieci\u0119cego problemu, np. przez przyjazne potakiwanie. Nigdy nie lekcewa\u017c dziecka i wagi jego problemu. W ten spos\u00f3b dajesz mu poczucie bezpiecze\u0144stwa i budujesz most zaufania!<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Zatem, jak rozmawia\u0107 z dzieckiem, aby chcia\u0142o nas s\u0142ucha\u0107 i zechcia\u0142o do nas m\u00f3wi\u0107?<\/p>\n\n\n\n

        Prawdziwa, szczera, owocna, satysfakcjonuj\u0105ca obie strony rozmowa jest nie lada wyzwaniem, niekt\u00f3rzy ucz\u0105 si\u0119 jej przez ca\u0142e \u017cycie i ci\u0105gle doskonal\u0105 swoje umiej\u0119tno\u015bci. Spr\u00f3buj nigdy nie jest na to zbyt wcze\u015bnie, ani za p\u00f3\u017ano!<\/p>\n\n\n\n


        I. W rozmowie z dzieckiem wystrzegaj si\u0119 :<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. Os\u0105dzania, obwiniania i oskar\u017cania, np. \u201eDlaczego zawsze to robisz? \u201eCzy nigdy nie mo\u017cesz zrobi\u0107 czego\u015b dobrze?\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        2. Krytykowania, np. “Jeste\u015b ba\u0142aganiara”, \u201eJeste\u015b do niczego\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        3. Obra\u017cania, np. “Straci\u0142e\u015b rozum czy co?, \u201eZg\u0142upia\u0142e\u015b do reszty?!\u201d. <\/li>\n\n\n\n
        4. Przezywania, np. \u201dTy idioto!\u201d, \u201eJeste\u015b brudasem\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        5. Orzekania, wyrokowania, np. “To nie tw\u00f3j interes”, \u201eI tak tego nie zrozumiesz…\u201d<\/li>\n\n\n\n
        6. Chwalenia po\u0142\u0105czonego z wytkni\u0119ciem b\u0142\u0119du, tzw. ale w pochwale… \u201eTo dobra ocena, ale mog\u0142o by\u0107 lepiej…\u201d, \u201eDzisiaj jest tu czysto, ale wczoraj by\u0142 prawdziwy chlew\u201d. <\/li>\n\n\n\n
        7. Straszenia, gro\u017cenia, np. “Spr\u00f3buj to zrobi\u0107, to mnie popami\u0119tasz\u201d, \u201eNast\u0119pnym razem dostanie ci si\u0119 za to\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        8. Rozkazywania, np. \u201eNatychmiast masz posprz\u0105ta\u0107 sw\u00f3j pok\u00f3j\u201d, \u201ePo\u015bpiesz si\u0119…\u201d. <\/li>\n\n\n\n
        9. Wyk\u0142ad\u00f3w i moralizowania, np. “Ja w twoim wieku ju\u017c ci\u0119\u017cko pracowa\u0142em, \u201eCzy s\u0105dzisz, \u017ce \u0142adnie si\u0119 zachowa\u0142e\u015b? Widz\u0119, \u017ce nie zdajesz sobie sprawy czym s\u0105 dobre maniery. Je\u017celi chcesz, aby ciebie dobrze traktowano, musisz w taki sam spos\u00f3b traktowa\u0107 innych…\u201d <\/li>\n\n\n\n
        10. Ostrzegania, np. \u201eB\u0105d\u017a ostro\u017cny, bo potr\u0105ci ci\u0119 samoch\u00f3d\u201d, \u201eNie wspinaj si\u0119 tam, chcesz z\u0142ama\u0107 nog\u0119?!\u201d<\/li>\n\n\n\n
        11. Doradzania, decydowania za dziecko, np. “Zr\u00f3b to najlepiej tak…, \u201ePrzepro\u015b j\u0105..\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        12. Zmieniania tematu, np. \u201dNajpierw powiedz mi dlaczego…..\u201d, \u201eJa te\u017c mam k\u0142opot”.<\/li>\n\n\n\n
        13. Logicznego argumentowania, np. “Wsz\u0119dzie czaj\u0105 si\u0119 podli ludzie, taki to ju\u017c ten \u015bwiat”.<\/li>\n\n\n\n
        14. Pocieszania, zaprzeczania uczuciom np. “Nie przejmuj si\u0119 tym, na pewno dobrze si\u0119 wszystko u\u0142o\u017cy, \u201eNie martw si\u0119…\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        15. Por\u00f3wnywania, np. \u201dDlaczego nie mo\u017cesz by\u0107 bardziej podobny do brata?\u201d, \u201eMonika tak wspaniale si\u0119 uczy, dlaczego nie we\u017amiesz z niej przyk\u0142adu?\u201d\u00a0<\/li>\n\n\n\n
        16. Sarkazmu, np. \u201dOch pi\u0119knie! To genialny pomys\u0142 zostawi\u0107 zeszyt w szkole, gdy jutro piszesz klas\u00f3wk\u0119!\u201d, \u201eCzy\u017cby twoja pani zna\u0142a chi\u0144ski, bo ja nie odczytam tych bazgro\u0142\u00f3w\u201d.<\/li>\n\n\n\n
        17. Nadmiernego (niew\u0142a\u015bciwego) wypytywania, bombardowania pytaniami, np. “Dlaczego tak si\u0119 zachowa\u0142e\u015b, o czym wtedy my\u015bla\u0142e\u015b?, Co powiedzia\u0142a na to twoja nauczycielka? I jak teraz wypadniesz na p\u00f3\u0142rocze…?!”. <\/li>\n\n\n\n
        18. Proroctw, np. \u201dOk\u0142ama\u0142e\u015b mnie, wiesz, co z ciebie wyro\u015bnie? Kto\u015b, komu nikt nie zaufa\u201d <\/li>\n\n\n\n
        19. Postaw m\u0119czennika, np. \u201dCzy nie m\u00f3g\u0142by\u015b chocia\u017c raz pomy\u015ble\u0107 o mnie i o moim sercu, jak tak dalej p\u00f3jdzie to d\u0142ugo ono nie wytrzyma…\u201d <\/li>\n\n\n\n
        20. Braku dyskrecji, np. \u201dNiech tylko o tym opowiem cioci…\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


          II. Naucz si\u0119 dostrzega\u0107 i nazywa\u0107 uczucia dziecka. Dzieci potrzebuj\u0105 tego, aby ich uczucia by\u0142y akceptowane i doceniane, bez tego nie b\u0119dzie udanego dialogu. S\u0142uchaj dziecka spokojnie i z uwag\u0105.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. Zaakceptuj jego uczucia s\u0142owami : \u201eOch, mmmm, rozumiem…\u201d\u00a0<\/li>\n\n\n\n
          2. Okre\u015bl te uczucia (np. To okropne; Musisz by\u0107 z\u0142y, To trudne, Musia\u0142o Ci by\u0107 wstyd…).<\/li>\n\n\n\n
          3. Nie pytaj go: “dlaczego tak czujesz?” (dziecko nie potrafi analizowa\u0107 swych uczu\u0107).\u00a0<\/li>\n\n\n\n
          4. Nie m\u00f3w: “wiem, co czujesz” (nie uwierzy), raczej potraktuj jego problem, jako co\u015b wyj\u0105tkowego.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
          5. Zachowaj spok\u00f3j, je\u015bli us\u0142yszysz co\u015b nieprzyjemnego. Wy\u015blij wyra\u017any komunikat: “Masz prawo tak czu\u0107, ale nie lubi\u0119, kiedy tak do mnie m\u00f3wisz”.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
          6. Nie dawaj gotowych rad. Pozbawiasz go mo\u017cliwo\u015bci radzenia sobie z problemem.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


            Wszystkie uczucia mo\u017cna i nale\u017cy zaakceptowa\u0107.
            Pewne dzia\u0142ania nale\u017cy ograniczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n


            (np. Widz\u0119, \u017ce jeste\u015b z\u0142y na brata, powiedz mu to s\u0142owami, nie pi\u0119\u015bciami).
            Pomoc doros\u0142ych w nazwaniu tego co czuje dziecko jest niezb\u0119dna. Bardzo powa\u017cnym b\u0142\u0119dem pope\u0142nianym przez rodzic\u00f3w jest zaprzeczanie uczuciom i potrzebom dzieci, np. “Wcale nie jeste\u015b g\u0142odny, przecie\u017c godzin\u0119 temu jad\u0142e\u015b obiad”. Nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 si\u0119 z uczuciami dziecka m\u00f3wi\u0105c: “Wiem co czujesz w takiej sytuacji” . Nigdy nie mo\u017cemy odczuwa\u0107 tego samego. Mo\u017cemy jedynie domy\u015bla\u0107 si\u0119 co dzieje si\u0119 w psychice ma\u0142ego cz\u0142owieka. Korzystne by\u0142oby przejawianie postawy empatycznej poprzez pr\u00f3b\u0119 zrozumienia uczu\u0107 i emocji dziecka. Zachowanie empatyczne u\u0142atwi zbli\u017cenie si\u0119 do dziecka bez ranienia go i narzucenia swoich pogl\u0105d\u00f3w. Okazj\u0105 do wczuwania si\u0119 mo\u017ce by\u0107 moment kiedy dziecko chce powiedzie\u0107 doros\u0142ym co czuje. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinni\u015bmy po\u0142o\u017cy\u0107 na odbi\u00f3r komunikatu po\u0142\u0105czonego z emocjami. Wymaga to du\u017cego taktu, cierpliwo\u015bci i zrozumienia. Nale\u017cy pozby\u0107 si\u0119 naszych przyzwyczaje\u0144 do moralizowania, ignorowania i zaprzeczania.<\/p>\n\n\n\n

            <\/p>\n\n\n\n

            III. Umiej\u0119tnie zach\u0119caj dziecko do rozmowy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              \n
            1. Opisz zdarzenie, opisz co widzisz, przedstaw problem.<\/li>\n\n\n\n
            2. Udziel informacji zwi\u0105zanej ze zdarzeniem.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
            3. Powiedz co czujesz.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
            4. Napisz li\u015bcik.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


              Dzieci postrzegaj\u0105 pewne zdarzenia inaczej ni\u017c doro\u015bli, cz\u0119sto nie rozumiej\u0105 gniewu z powodu ba\u0142aganu, zapominaj\u0105 o obowi\u0105zkach. Sam widok oburzonego rodzica lub nuta gniewu czy pogardy w jego g\u0142osie mo\u017ce g\u0142\u0119boko zrani\u0107 uczucia dziecka. Ale, je\u017celi jest ono obrzucane s\u0142owami typu: “jeste\u015b g\u0142upi”, “niedba\u0142y”, “nigdy si\u0119 nie nauczysz”, to czuje si\u0119 podw\u00f3jnie zranione. Dziecko powinno odczu\u0107 konsekwencje swojego zachowania, ale nie w postaci kary. Problem stosowania kar polega na tym, \u017ce spos\u00f3b ten po prostu nie skutkuje. Kara powoduje rozterk\u0119 duchow\u0105 i dziecko – zamiast poczucia winy za to co zrobi\u0142o oraz refleksji, jak to naprawi\u0107 oddaje si\u0119 ca\u0142kowicie rozmy\u015blaniom, jaka to spotka\u0142a je krzywda i czasem my\u015bli o odwecie.<\/p>\n\n\n\n


              IV. W rozmowie zamiast pogr\u00f3\u017cek i karania, raczej:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                \n
              1. Wyra\u017a swoje uczucia, nie atakuj\u0105c charakteru dziecka: Jestem w\u015bciek\u0142y, \u017ce moja pi\u0142a zosta\u0142a na dworze i zardzewia\u0142a na deszczu.<\/li>\n\n\n\n
              2. Okre\u015bl swoje oczekiwania: Oczekuj\u0119, aby moje narz\u0119dzia zosta\u0142y zwr\u00f3cone po po\u017cyczeniu ich.<\/li>\n\n\n\n
              3. Wska\u017c dziecku, jak mo\u017ce naprawi\u0107 z\u0142o: Pi\u0142a potrzebuje teraz troch\u0119 szklanej waty i cienkiej warstwy oleju.<\/li>\n\n\n\n
              4. Zaproponuj wyb\u00f3r: Mo\u017cesz po\u017cycza\u0107 moje narz\u0119dzia, ale musisz je zwraca\u0107, inaczej utracisz przywilej u\u017cywania ich. Decyduj sam.<\/li>\n\n\n\n
              5. Przejmij inicjatyw\u0119: Dlaczego pude\u0142ko z narz\u0119dziami jest zamkni\u0119te? Ty mi powiedz.<\/li>\n\n\n\n
              6. Wsp\u00f3lnie rozwi\u0105\u017c problem: Mo\u017cemy ustali\u0107, \u017ce b\u0119dziesz, u\u017cywa\u0142 moich narz\u0119dzi, kiedy zechcesz, ale ja chc\u0119 by\u0107 pewien, \u017ce b\u0119d\u0105 na swoim miejscu, kiedy b\u0119d\u0119 ich potrzebowa\u0142.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                ZAPAMI\u0118TAJ KILKA RAD !<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  \n
                1. Wska\u017c, w czym dziecko zawini\u0142o. <\/li>\n\n\n\n
                2. Wyra\u017a sprzeciw, nie atakuj\u0105c go. <\/li>\n\n\n\n
                3. Wyra\u017a swoje odczucia i oczekiwania. <\/li>\n\n\n\n
                4. Poka\u017c, jak mo\u017cna naprawi\u0107 z\u0142o.<\/li>\n\n\n\n
                5. Zaproponuj wyb\u00f3r. <\/li>\n\n\n\n
                6. Przejmij inicjatyw\u0119. <\/li>\n\n\n\n
                7. Daj dziecku odczu\u0107 konsekwencje z\u0142ego post\u0119powania. <\/li>\n\n\n\n
                8. Zach\u0119\u0107 je do przedstawienia swoich racji (ale nie oceniaj ich).\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                9. Zdecyduj, kt\u00f3re pomys\u0142y dotycz\u0105ce naprawienia z\u0142a akceptujesz, a kt\u00f3re nie (postaraj si\u0119 uzasadni\u0107 sw\u00f3j punkt widzenia). <\/li>\n\n\n\n
                10. Zach\u0119\u0107 dziecko do samodzielno\u015bci. <\/li>\n\n\n\n
                11. Pozw\u00f3l mu decydowa\u0107 . <\/li>\n\n\n\n
                12. Oka\u017c szacunek dla jego zmaga\u0144. <\/li>\n\n\n\n
                13. Nie zadawaj zbyt wiele pyta\u0144 (unikaj zdawkowych pyta\u0144: “co w szkole?”, bo us\u0142yszysz “nic ciekawego” albo “wszystko dobrze”). <\/li>\n\n\n\n
                14. Nie odbieraj nadziei. <\/li>\n\n\n\n
                15. Stosuj pochwa\u0142y, je\u015bli dziecko na nie zas\u0142u\u017cy.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                  V. Spr\u00f3bujcie wsp\u00f3lnie ustali\u0107 spos\u00f3b rozwi\u0105zania problemu:\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  1. Porozmawiaj o uczuciach dziecka.<\/li>\n\n\n\n
                  2. Porozmawiaj o swoich uczuciach.<\/li>\n\n\n\n
                  3. Zaproponuj dziecku znalezienie obop\u00f3lnie korzystnych rozwi\u0105za\u0144- zapisujemy wszystkie pomys\u0142y bez komentarza.<\/li>\n\n\n\n
                  4. Zadecyduj, kt\u00f3re pomys\u0142y podobaj\u0105 ci si\u0119, a kt\u00f3re nie, i kt\u00f3re masz zamiar wprowadzi\u0107 w \u017cycie.<\/li>\n\n\n\n
                  5. Wprowad\u017a plan w \u017cycie.<\/li>\n\n\n\n
                  6. Nie pozw\u00f3l dziecku obwinia\u0107 si\u0119 lub oskar\u017ca\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                    VI. Zach\u0119caj dziecko do samodzielno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    1. Pozw\u00f3l dziecku dokona\u0107 wyboru: \u201eCzy dzisiaj za\u0142o\u017cysz szare, czy czerwone spodnie?\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                    2. Oka\u017c szacunek dla dzieci\u0119cych zmaga\u0144: \u201eS\u0142\u00f3j trudno otworzy\u0107. Czasem wystarczy, gdy postuka si\u0119 \u0142y\u017ck\u0105 w wieczko\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                    3. Nie zadawaj zbyt wielu pyta\u0144: \u201eMi\u0142o ci\u0119 widzie\u0107. Witaj w domu\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                    4. Nie spiesz si\u0119 z dawaniem odpowiedzi: \u201eTo ciekawe pytanie. Co o tym my\u015blisz?\u201d<\/li>\n\n\n\n
                    5. Zach\u0119\u0107 dziecko do korzystania z cudzych rozwi\u0105za\u0144: \u201eBy\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bciciel sklepu zoologicznego co\u015b poradzi\u201d.<\/li>\n\n\n\n
                    6. Nie odbieraj nadziei: \u201eA wi\u0119c my\u015blisz o sprawdzeniu swoich umiej\u0119tno\u015bci aktorskich?\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                      VII. Zamiast w rozmowie m\u00f3wi\u0107 “NIE”:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                        \n
                      1. Udziel informacji, nie u\u017cywaj s\u0142owa nie: \u2013 Czy mog\u0119 si\u0119 i\u015b\u0107 pobawi\u0107 do Piotra? \u2013 Za pi\u0119\u0107 minut mamy obiad,<\/li>\n\n\n\n
                      2. Zaakceptuj uczucia: \u2013 Nie chc\u0119 i\u015b\u0107 do domu. \u2013 Widz\u0119, \u017ce dobrze si\u0119 bawisz, ale…..<\/li>\n\n\n\n
                      3. Opisz problem: \u2013 Mamo czy mo\u017cesz mnie zawie\u017a\u0107 do Ewy? \u2013 Problem w tym, \u017ce piek\u0119 teraz ciasto.<\/li>\n\n\n\n
                      4. Kiedy to mo\u017cliwe zast\u0105p wyraz NIE wyrazem TAK: \u2013 Czy mog\u0119 i\u015b\u0107 teraz na plac zabaw? \u2013 Tak, gdy zjesz obiad.<\/li>\n\n\n\n
                      5. Daj sobie czas do zastanowienia: \u2013 Czy mog\u0119 spa\u0107 u Tomka? \u2013 Daj mi nad tym pomy\u015ble\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                        VIII. Nie b\u00f3j si\u0119 u\u017cywa\u0107 w rozmowie pochwa\u0142<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                          \n
                        1. Opisz, co widzisz: Widz\u0119 czyst\u0105 pod\u0142og\u0119, pouk\u0142adane zabawki, itp.<\/li>\n\n\n\n
                        2. Opisz, co czujesz: Przyjemnie wej\u015b\u0107 do takiego pokoju.<\/li>\n\n\n\n
                        3. Podsumuj godne pochwa\u0142y zachowania dziecka: Uporz\u0105dkowa\u0142e\u015b o\u0142\u00f3wki, pouk\u0142ada\u0142e\u015b ksi\u0105\u017cki, ustawi\u0142e\u015b zabawki. To si\u0119 nazywa porz\u0105dek.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                          IX. Stw\u00f3rz w rozmowie okazj\u0119 do uwalniania dziecka od granych r\u00f3l.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                            \n
                          1. Wykorzystaj okazj\u0119 pokazania dziecku, \u017ce nie jest tym, za kogo si\u0119 uwa\u017ca: Masz t\u0119 zabawk\u0119 ju\u017c 3 lata, a wygl\u0105da jak nowa.<\/li>\n\n\n\n
                          2. Stw\u00f3rz sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej dziecko spojrzy na siebie inaczej: Szymon, m\u00f3g\u0142by\u015b to przymocowa\u0107.<\/li>\n\n\n\n
                          3. Pozw\u00f3l dziecku pods\u0142ucha\u0107, gdy m\u00f3wisz o nim pozytywnie: Wczoraj u dentysty Karol by\u0142 taki dzielny.<\/li>\n\n\n\n
                          4. Zademonstruj zachowanie godne na\u015bladowania: Trudno jest przegrywa\u0107, gratuluj\u0119 ci.<\/li>\n\n\n\n
                          5. B\u0105d\u017a skarbnic\u0105 wiedzy dla dziecka, o jego osi\u0105gni\u0119ciach: Pami\u0119tam gdy….<\/li>\n\n\n\n
                          6. Kiedy dziecko post\u0119puje wed\u0142ug starych nawyk\u00f3w wyra\u017a swoje pogl\u0105dy, oczekiwania: Nie podoba mi si\u0119 to…<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


                            Nie stawiajmy si\u0119 w roli rodzic\u00f3w dobrych, ani w roli z\u0142ych . My\u015blmy o sobie jako o ludziach z wielkimi mo\u017cliwo\u015bciami tworzenia i kszta\u0142towania w procesie wychowania. Wsp\u00f3\u0142praca z dzie\u0107mi to proces d\u0142ugi, wymagaj\u0105cy wytrwa\u0142o\u015bci, czasu inteligencji i przede wszystkim serca.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

                            <\/p>\n\n\n\n

                            APEL TWOJEGO DZIECKA<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              \n
                            1. Nie psuj mnie daj\u0105c mi wszystko, o co Ci\u0119 prosz\u0119! Niekt\u00f3rymi pro\u015bbami jedynie wystawiam Ci\u0119 na pr\u00f3b\u0119.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            2. Nie obawiaj si\u0119 post\u0119powa\u0107 wobec mnie twardo i zdecydowanie! Daje mi to poczucie bezpiecze\u0144stwa.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            3. Nie pozw\u00f3l mi utrwali\u0107 z\u0142ych nawyk\u00f3w! Ufam, \u017ce ty pomo\u017cesz mi si\u0119 z nimi upora\u0107.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            4. Nie post\u0119puj tak, abym czu\u0142 si\u0119 mniejszy ni\u017c jestem! To sprawia, \u017ce post\u0119puj\u0119 g\u0142upio \u017ceby udowodni\u0107, \u017ce jestem du\u017cy.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            5. Nie kar\u0107 mnie w obecno\u015bci innych! Najbardziej mnie przekonujesz, gdy m\u00f3wisz do mnie spokojnie i dyskretnie.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            6. Nie ochraniaj mnie przed konsekwencjami tego co zrobi\u0142em! Potrzebne mi s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bolesne do\u015bwiadczenia.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            7. Nie przejmuj si\u0119 zbytnio moimi ma\u0142ymi dolegliwo\u015bciami! Pomy\u015bl jednak czy nie staram si\u0119 przy ich pomocy przyci\u0105gn\u0105\u0107 twojej uwagi.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            8. Nie gderaj! B\u0119d\u0119 si\u0119 broni\u0142, udaj\u0105c g\u0142uchego.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            9. Nie dawaj mi pochopnych obietnic! Czuj\u0119 si\u0119 bardzo zawiedziony, gdy ich p\u00f3\u017aniej nie dotrzymujesz.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            10. Nie przeceniaj mnie! To mnie kr\u0119puje i niekiedy zmuszony jestem do k\u0142amstwa, aby nie sprawi\u0107 Ci zawodu.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            11. Nie zmieniaj swoich zasad post\u0119powania w zale\u017cno\u015bci od uk\u0142ad\u00f3w! Czuj\u0119 si\u0119 wtedy zagubiony i trac\u0119 wiar\u0119 w Ciebie i w siebie.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            12. Nie zbywaj mnie, gdy stawiam Ci pytania! Ja znajd\u0119 informacj\u0119 gdzie indziej, ale chcia\u0142bym \u017ceby\u015b ty by\u0142(a) moim przewodnikiem po \u015bwiecie.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            13. Nie m\u00f3w, \u017ce m\u00f3j strach i moje obawy s\u0105 g\u0142upie! Dla mnie s\u0105 bardzo realne.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            14. Nigdy nawet nie sugeruj, \u017ce Ty jeste\u015b doskona\u0142y i nieomylny! Prze\u017cywam bowiem zbyt wielki wstrz\u0105s gdy widz\u0119, \u017ce nie jeste\u015b taki.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            15. Nigdy nie my\u015bl, \u017ce usprawiedliwienie si\u0119 przede mn\u0105 jest poni\u017cej Twojej godno\u015bci! Wzbudza ona we mnie prawdziw\u0105 serdeczno\u015b\u0107.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
                            16. Nie zabraniaj mi eksperymentowania i pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w! Bez tego nie mog\u0119 si\u0119 rozwija\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                              <\/p>\n\n\n\n

                              Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              Podczas usprawniania komunikacji interpersonalnej nale\u017cy zatem zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na istotne jej elementy. Dzieci a\u017c nazbyt cz\u0119sto i g\u0142o\u015bno s\u0142ysz\u0105 woko\u0142o, co robi\u0105 \u017ale. Cz\u0119sto wielu rodzic\u00f3w koncentruje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tropieniu b\u0142\u0119d\u00f3w, przewinie\u0144, nietakt\u00f3w, s\u0142abo\u015bci, niepowodze\u0144, by nast\u0119pnie \u2013 w oddzia\u0142ywaniu wychowawczym krytykowa\u0107, etykietowa\u0107, wydawa\u0107 surowe werdykty, a nawet kara\u0107. Ale czy to najw\u0142a\u015bciwsza droga? Czy nie lepiej d\u0105\u017cy\u0107 do wys\u0142uchania wypowiedzi dzieci oraz wczucia si\u0119 w ich sytuacj\u0119? Bardzo wa\u017cne jest u\u017cywanie s\u0142\u00f3w o charakterze akceptuj\u0105cym dziecko i wyra\u017caj\u0105cym nasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do niego. Najwa\u017cniejsze w komunikacji jest pokazanie dziecku sposobu zachowania nacechowanego zrozumieniem, godno\u015bci\u0105 i tolerancj\u0105. W\u0142a\u015bciwe komunikowanie si\u0119 s\u0142u\u017cy bowiem wzmacnianiu samooceny i budowaniu pozytywnego obrazu w\u0142asnej osoby przez dziecko.<\/p>\n\n\n\n

                              Literatura:<\/strong>
                              Adele Faber i Elaine Mazlish:
                              “Jak m\u00f3wi\u0107, \u017ceby dzieci nas s\u0142ucha\u0142y, jak s\u0142ucha\u0107, \u017ceby dzieci do nas m\u00f3wi\u0142y?”
                              Thomas Gordon:\u00a0
                              ,,Wychowanie bez pora\u017cek\u2019\u2019.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                              \u201eWszelkiego rodzaju zaburzenia dzieci\u0119ce powstaj\u0105 na skutek faktu, \u017ce rodzice nie rozmawiaj\u0105 z nimi wystarczaj\u0105co. Dzieci odczuwaj\u0105 o wiele wi\u0119ksz\u0105 potrzeb\u0119 ich obecno\u015bci i komunikowania ani\u017celi przesadzonej troskliwo\u015bci, higieny czy homogenizowanego mleka\u201d. Francoise Dolto Wychowanie dziecka to mi\u0119dzy innymi rozmawianie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":14,"menu_order":5,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-79","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/79","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":670,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/79\/revisions\/670"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/14"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}