{"id":112,"date":"2024-10-12T17:58:53","date_gmt":"2024-10-12T15:58:53","guid":{"rendered":"https:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/?page_id=112"},"modified":"2024-11-26T21:32:18","modified_gmt":"2024-11-26T20:32:18","slug":"o-potrzebie-rozmawiania-z-dziecmi","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/?page_id=112","title":{"rendered":"O potrzebie rozmawiania z dzie\u0107mi"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j umys\u0142owy dziecka w du\u017cym stopniu zale\u017cy od g\u0142o\u015bnego czytania ksi\u0105\u017ceczek, ogl\u0105dania obrazk\u00f3w, m\u0105drych rozm\u00f3w, powa\u017cnego traktowania dzieci\u0119cych pyta\u0144 i udzielania na nie stosownych odpowiedzi. Dziecko, kt\u00f3re potrafi ju\u017c porozumiewa\u0107 si\u0119 z doros\u0142ymi domaga si\u0119 czytania wierszyk\u00f3w, d\u0142u\u017cszych opowiada\u0144, bajek, ba\u015bni, inscenizacji, rymowanek i zagadek. Na rynku znajduje si\u0119 wiele atrakcyjnych ksi\u0105\u017ceczek bogato ilustrowanych o znakomitych tekstach zar\u00f3wno do czytania jak i ogl\u0105dania. Najwa\u017cniejsze b\u0119d\u0105 jednak rozmowy prowadzone z dzieckiem podczas ogl\u0105dania obrazk\u00f3w i po przeczytaniu opowiadania. To one przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju dzieci\u0119cego umys\u0142u i na takie rozmowy trzeba zawsze przeznaczy\u0107 troch\u0119 czasu. M\u0105dra rozmowa zaczyna si\u0119 zwykle od pyta\u0144 kt\u00f3re dziecko kieruje do doros\u0142ego i kt\u00f3re doros\u0142y stawia dziecku. Dobrym pretekstem do rozm\u00f3w s\u0105 te\u017c polecenia kierowane do dziecka bo wykonuj\u0105c je dziecko pyta i prosi o wyja\u015bnienia. Z dzieci\u0119cymi pytaniami nie ma k\u0142opotu, gdy\u017c dzieci wprost zasypuj\u0105 nimi doros\u0142ych. Nieco trudniej mo\u017ce by\u0107 doros\u0142emu ze sformu\u0142owaniem polecenia (pytania) i udzieleniem m\u0105drej, prostej odpowiedzi zrozumia\u0142ej dla dziecka.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O dzieci\u0119cych pytaniach zadawanych doros\u0142ym<\/strong>

O tym jak bardzo rozbudzone s\u0105 umys\u0142y starszych przedszkolak\u00f3w \u015bwiadczy intensywno\u015b\u0107 dzieci\u0119cych pyta\u0144. Przy sprzyjaj\u0105cych warunkach dziecko mo\u017ce zada\u0107 doros\u0142emu nawet kilkana\u015bcie tysi\u0119cy pyta\u0144. Dlatego warto powa\u017cnie traktowa\u0107 dzieci\u0119ce pytania i odpowiedzi doros\u0142ych. Dzieci pytaj\u0105, gdy prze\u017cywaj\u0105 pewn\u0105 niejasno\u015b\u0107 my\u015blow\u0105. Czasami w pytaniu podaj\u0105 mo\u017cliw\u0105 odpowied\u017a, swoje wyja\u015bnienie niejasno\u015bci. Odpowied\u017a doros\u0142ego zazwyczaj ko\u0144czy cykl my\u015blenia dziecka i dlatego dzieci przyjmuj\u0105 odpowied\u017a doros\u0142ego bezkrytycznie, nie sprawdzaj\u0105c jej przez do\u015bwiadczenie i obserwacj\u0119. Analiza dzieci\u0119cych pyta\u0144 dowodzi specyficznego poczucia konieczno\u015bci. Wyja\u015bniaj\u0105c co\u015b twierdz\u0105 : Tak musi by\u0107…. tak jest…. i nie szukaj\u0105 innego uzasadnienia. \u017beby zrozumie\u0107 , o co pyta dziecko , warto zorientowa\u0107 si\u0119 w konstrukcji dzieci\u0119cych pyta\u0144 i wyja\u015bnie\u0144. Dzieci cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105 sp\u00f3jnik\u00f3w \u201ebo” oraz \u201eponiewa\u017c” dla podkre\u015blenia nast\u0119pstwa wydarze\u0144. Ponadto u\u017cywaj\u0105 \u201ebo” w sytuacjach, w kt\u00f3rych doro\u015bli u\u017cywaj\u0105 \u201ei”. Dlatego dzieci\u0119ce pytania i wyja\u015bnienia okre\u015blaj\u0105 zwi\u0105zek mi\u0119dzy nast\u0119pstwem i przyczyn\u0105, innym razem zwi\u0105zek odwrotny. W wypowiedziach dzieci pojawia si\u0119 te\u017c statyczny opis rzeczywisto\u015bci poprzez wyliczanie tego, co widzi, co si\u0119 zdarzy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O powa\u017cnym traktowaniu dzieci\u0119cych pyta\u0144<\/strong>

Dzieci w wieku przedszkolnym doskonale wiedz\u0105, \u017ce poprzez stawianie doros\u0142ym pyta\u0144 mog\u0105 zaspokoi\u0107 swoja ciekawo\u015b\u0107, zdoby\u0107 wiedz\u0119. Dlatego oczekuj\u0105 stosownych odpowiedzi i wyja\u015bnie\u0144. Nie nale\u017cy dzieci uczy\u0107, w jaki spos\u00f3b trzeba konstruowa\u0107 pytania lecz akceptowa\u0107 zadawane i udziela\u0107 odpowiedzi, kt\u00f3re zaspokoj\u0105 ciekawo\u015b\u0107 dziecka i sk\u0142oni\u0105 je do formu\u0142owania nast\u0119pnych dociekliwych pyta\u0144. W domu rodzinnym dzieci zadaj\u0105 wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c w przedszkolu. Przyczyna tkwi w organizacji przedszkola: nauczyciel jest jeden i nie mo\u017ce odpowiedzie\u0107 jednocze\u015bnie na wszystkie kierowane do niego pytania bo dzieci jest du\u017co. Ponadto onie\u015bmielone gromadk\u0105 r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w dzieci pytaj\u0105 rzadziej. W domu dziecko mo\u017ce swobodnie zadawa\u0107 pytania: skupia w\u00f3wczas uwag\u0119 na sobie, formu\u0142uje pytanie i dopomina si\u0119 odpowiedzi. Jest odwa\u017cniejsze gdy\u017c w\u0142\u0105cza si\u0119 w nurt prowadzonych rozm\u00f3w . Niezale\u017cnie od tego, gdzie dzieci formu\u0142uj\u0105 pytania i czego te pytania dotycz\u0105, doro\u015bli musz\u0105 cierpliwie s\u0142ucha\u0107 i odpowiada\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O udzielaniu dobrych odpowiedzi na dzieci\u0119ce pytania<\/strong>

Zadaniem doros\u0142ych jest udzielanie odpowiedzi na pytania stawiane przez dzieci. Powinni oni:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • odpowiada\u0107 ch\u0119tnie i swobodnie na dzieci\u0119ce pytania. Nie mog\u0105 poucza\u0107 dziecka, m\u00f3wi\u0107 zniecierpliwionym tonem ale w\u0142\u0105czy\u0107 odpowied\u017a na pytanie w mi\u0142\u0105, przyjazn\u0105 rozmow\u0119 w czasie kt\u00f3rej dziecko b\u0119dzie mia\u0142o okazje stawia\u0107 nast\u0119pne pytania i przedstawia\u0107 swe w\u0105tpliwo\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
  • udzielaj\u0105c odpowiedzi uwzgl\u0119dnia\u0107 mo\u017cliwo\u015bci dzieci\u0119cego umys\u0142u. Dzieci formu\u0142uj\u0105 kr\u00f3tkie pytania i od doros\u0142ych oczekuj\u0105 kr\u00f3tkich odpowiedzi. Zbyt obszerne odpowiedzi m\u0119cz\u0105 dziecko, nu\u017c\u0105 je i zniech\u0119caj\u0105 do formu\u0142owania dalszych pyta\u0144;<\/li>\n\n\n\n
  • bra\u0107 pod uwag\u0119 to, \u017ce udzielana dziecku odpowied\u017a jest podstawowa i tymczasowa. Odpowied\u017a udzielona na pytanie pomaga budowa\u0107 aktualny system wiedzy, pobudza ciekawo\u015b\u0107 i zach\u0119ca do stawiania nast\u0119pnych pyta\u0144 na kt\u00f3re trzeba odpowiedzie\u0107 ju\u017c bardziej wyczerpuj\u0105co;<\/li>\n\n\n\n
  • odpowiada\u0107 zgodnie z prawd\u0105, ale na miar\u0119 dzieci\u0119cych mo\u017cliwo\u015bci intelektualnych. Nie wolno ok\u0142amywa\u0107 dziecka i podawa\u0107 mylnych informacji. Je\u017celi doros\u0142y nie potrafi natychmiast udzieli\u0107 odpowiedzi, powinien powiedzie\u0107: Nie wiem, ale dowiem si\u0119 i odpowiem ci. Potem obietnic\u0119 nale\u017cy spe\u0142ni\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Dziecko zadaj\u0105ce pytania zwykle wie, jakiej odpowiedzi oczekuje. Dlatego trzeba uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0107 dzieci\u0119cych pyta\u0144 a potem udziela\u0107 m\u0105drych odpowiedzi. Jest to niebywale skuteczny spos\u00f3b wspomagania rozwoju intelektualnego dzieci.<\/p>\n\n\n\n

    Znakomitym pretekstem do zadawania przez dzieci pyta\u0144 i do prowadzenia rozmowy z dzieckiem jest wsp\u00f3lne ogl\u0105danie obrazk\u00f3w. W\u00f3wczas mo\u017cna po\u0142\u0105czy\u0107 rozmow\u0119 ze wspomaganiem rozwoju pami\u0119ci wzrokowej u dzieci.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    O korzy\u015bciach wynikaj\u0105cych ze wsp\u00f3lnego z dzieckiem ogl\u0105dania obrazk\u00f3w<\/strong>

    Dobrze rozwini\u0119ta pami\u0119\u0107 wzrokowa jest potrzebna dzieciom w pocz\u0105tkowej nauce czytania i pisania a tak\u017ce w nauce matematyki. Dla przyswojenia tego, co jest przedstawione na obrazku, dziecko musi umie\u0107 skupi\u0107 si\u0119 du\u017cej i obj\u0105\u0107 wzrokiem nie tylko to, co znajduje si\u0119 na \u015brodku obrazka, lecz tak\u017ce to, co znajduje si\u0119 na jego obrze\u017cach. Towarzyszy temu spory wysi\u0142ek intelektualny, gdy\u017c w takcie spostrzegania wzrokowego dziecko musi rozpoznawa\u0107 i \u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 wszystkie spostrzegane elementy obrazka.<\/p>\n\n\n\n

    To, \u017ce dzieci potrafi\u0105 ze skupieniem ogl\u0105da\u0107 film wcale nie oznacza, \u017ce potrafi\u0105 uwa\u017cnie patrze\u0107 na obrazek. Chodzi tu g\u0142\u00f3wnie o wysi\u0142ek i wol\u0119. Je\u017celi co\u015b porusza si\u0119, to w spos\u00f3b naturalny prowokuje do skupiania uwagi i \u015bledzenia wzrokiem poruszaj\u0105cych si\u0119 obiekt\u00f3w. Inaczej jest z obrazkiem, gdy\u017c nic si\u0119 w nim nie rusza. Dla zorientowania si\u0119 w tym, co przedstawia obrazek, potrzebna jest motywacja chc\u0119 to pozna\u0107 i wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony w d\u0142u\u017csze skupienie uwagi w umiej\u0119tno\u015b\u0107 wodzenia wzrokiem od jednego elementu do drugiego a tak\u017ce organizowania wszystkiego , co dostrze\u017ce w sensown\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Analiza zachowania si\u0119 dzieci w sytuacji patrz uwa\u017cnie i powiedz, co zapami\u0119ta\u0142e\u015b wynika, \u017ce dzieci z trudem skupiaj\u0105 uwag\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas na obrazkach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci ko\u0144cz\u0105cych przedszkole i rozpoczynaj\u0105cych nauk\u0119 w klasie pierwszej nie potrafi jeszcze obj\u0105\u0107 wzrokiem ca\u0142ego obrazka i z trudem przychodzi im ca\u0142o\u015bciowe logiczne ogarni\u0119cie wzrokiem wszystkiego, co na obrazku si\u0119 znajduje. Dlatego obrazki wydaj\u0105 im si\u0119 ma\u0142o interesuj\u0105ce, ogl\u0105daj\u0105 je szybko ma\u0142o z nich korzystaj\u0105c. Bywaj\u0105 jednak dzieci, kt\u00f3re takich k\u0142opot\u00f3w nie maj\u0105. Jest to zas\u0142uga doros\u0142ych, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nauczyli dzieci uwa\u017cnego patrzenia, przesuwania wzrokiem tak, aby obj\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej rzeczy tak\u017ce znajduj\u0105cych si\u0119 na obrze\u017cach obrazka. Dzieci te ogl\u0105daj\u0105 obrazki z wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 i potrafi\u0105 opowiedzie\u0107, co jest na nich przedstawione.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    O sposobach rozwijania zdolno\u015bci do skupiania uwagi i m\u0105drego zapami\u0119tywania<\/strong>

    Wsp\u00f3lne ogl\u0105danie obrazk\u00f3w ma miejsce w sytuacji, gdy doros\u0142y czyta dziecku ksi\u0105\u017ck\u0119. W warunkach domowych zwykle wygl\u0105da to tak:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • doros\u0142y siada na kanapie , wskazuje obok siebie miejsce, przytula dziecko do siebie i czyta tekst wybranej przez dziecko ksi\u0105\u017ceczki;<\/li>\n\n\n\n
    • gdy na stronie pojawia si\u0119 ilustracja, doros\u0142y przerywa czytanie we w\u0142a\u015bciwym miejscu i kieruje uwag\u0119 dziecka na obrazek zach\u0119caj\u0105c: Popatrz….;<\/li>\n\n\n\n
    • w ciszy i skupieniu przez chwil\u0119 wsp\u00f3lnie patrz\u0105 na obrazek i doros\u0142y gestem pokazuje centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obrazka m\u00f3wi\u0105c: Widzisz? ….a nast\u0119pnie przesuwaj\u0105c palec na to, co znajduje si\u0119 na obrze\u017cach obrazka m\u00f3wi : Popatrz jeszcze tu…. A widzia\u0142e\u015b to….. W ten spos\u00f3b dziecko uczy si\u0119 obejmowa\u0107 spojrzeniem ca\u0142o\u015b\u0107 i sensownie organizowa\u0107 pole spostrze\u017ceniowe;<\/li>\n\n\n\n
    • na koniec, po przeczytaniu opowiadania doros\u0142y prowadzi rozmow\u0119 o tym, co dziecko s\u0142ysza\u0142o i widzia\u0142o na ilustracji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Zapowied\u017a wsp\u00f3lnej czynno\u015bci jest dla dziecka niebywale atrakcyjna. Dziecko wie, \u017ce doros\u0142y b\u0119dzie si\u0119 tylko nim zajmowa\u0142 a blisko\u015b\u0107, ciep\u0142o i dotyk daje mu poczucie bezpiecze\u0144stwa. Dzi\u0119ki temu ch\u0119tniej bierze udzia\u0142 w rozmowie, uwa\u017cniej s\u0142ucha i patrzy tam, gdzie pokazuje doros\u0142y. Wsp\u00f3lne ogl\u0105danie obrazka i rozmowa o tym ,co on przedstawia umo\u017cliwia d\u0142u\u017csze koncentrowanie uwagi na tym, co wa\u017cne i uczy dokonywania selekcji dostrze\u017conych informacji. Dzi\u0119ki temu dziecko obejmuje swym umys\u0142em ca\u0142o\u015b\u0107 obrazka – nast\u0119puje rozumienie sensu i powi\u0105zanie z wcze\u015bniej us\u0142yszanym fragmentem opowiadania. Rozmowa na temat tego, co zosta\u0142o przeczytane i obejrzane pozwala lepiej zapami\u0119ta\u0107 wiadomo\u015bci, kt\u00f3re zosta\u0142y wypowiedziane g\u0142o\u015bno. Dlatego tak wa\u017cne s\u0105 dzieci\u0119ce pytania i odpowiedzi doros\u0142ych. Razem tworzy to ca\u0142o\u015b\u0107 i uk\u0142ada si\u0119 w mi\u0142\u0105 rozmow\u0119. Dlatego nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym aby dzieci nie karci\u0107, stale nie poprawia\u0107. Je\u017celi dziecko wypowie si\u0119 niepoprawnie gramatycznie dobrze jest powt\u00f3rzy\u0107 dzieci\u0119ce pytanie lub wyja\u015bnienie w poprawnej wersji i stwierdzi\u0107: Tak chcia\u0142e\u015b powiedzie\u0107. Zapewniam, \u017ce dziecko skorzysta z podanego wzoru. Trzeba tak\u017ce chwali\u0107 dzieci za dociekliwo\u015b\u0107 i d\u0105\u017cenie do wyja\u015bnienia tego, czego jeszcze nie wiedz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      O organizowaniu g\u0142o\u015bnego czytania i wsp\u00f3lnym ogl\u0105daniu obrazk\u00f3w<\/strong>

      W domu nie b\u0119dzie z tym k\u0142opot\u00f3w. Wystarczy wygodny fotel lub kanapa i sta\u0142a pora korzystna dla skupienia si\u0119. Nale\u017cy zadba\u0107 r\u00f3wnie\u017c o dobre o\u015bwietlenie, gdy\u017c ma by\u0107 mi\u0142o i wygodnie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce przeczytanie jednej strony tekstu trwa oko\u0142o 3 minut. Do tego dochodzi jeszcze ogl\u0105danie obrazk\u00f3w, wykonywanie polece\u0144 a tak\u017ce udzielanie odpowiedzi na dzieci\u0119ce pytania. Dlatego na to wszystko trzeba zarezerwowa\u0107 odpowiednio du\u017co czasu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Rozw\u00f3j umys\u0142owy dziecka w du\u017cym stopniu zale\u017cy od g\u0142o\u015bnego czytania ksi\u0105\u017ceczek, ogl\u0105dania obrazk\u00f3w, m\u0105drych rozm\u00f3w, powa\u017cnego traktowania dzieci\u0119cych pyta\u0144 i udzielania na nie stosownych odpowiedzi. Dziecko, kt\u00f3re potrafi ju\u017c porozumiewa\u0107 si\u0119 z doros\u0142ymi domaga si\u0119 czytania wierszyk\u00f3w, d\u0142u\u017cszych opowiada\u0144, bajek, … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":14,"menu_order":25,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-112","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":721,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/112\/revisions\/721"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/14"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/przedszkole-gabin.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}